Wat is een katalysator en wat doet die?

Wat is een katalysator?

Heel simpel gezegd is de katalysator een onderdeel van het uitlaatsysteem van je auto dat uitlaatgassen reinigt. Hij weet dan ook wel raad met vieze geurtjes, maar dat is natuurlijk lang niet de enige functie van een katalysator. Zo zet hij schadelijke stoffen om in minder schadelijke varianten, zoals koolstofdioxide, waterdamp en stikstof (N).
 

Wat doet een katalysator in een auto?

In een klassieke auto ruik je tijdens het rijden vaak een vieze geur. In nieuwere auto’s ruik je die (als het goed is) niet. Dat komt omdat de functie van een katalysator is dat die een reinigende werking heeft. Zo wordt de uitstoot van je auto minder slecht voor de gezondheid van jezelf en je omgeving.
 

Hoe werkt een katalysator?

Zodra je motor draait, ontstaan er verbrandingsgassen. Die gassen verlaten het motorblok via de uitlaat en komen onderweg langs de katalysator. Binnenin de katalysator zit een keramische structuur met heel veel kleine kanaaltjes, vergelijkbaar met een honingraat. Terwijl de uitlaatgassen hier doorheen stromen, raken ze de wanden van die kanaaltjes. Die zijn bedekt met edelmetalen zoals platina, palladium en rodium.

Door dat contact ontstaat er een chemische reactie. Schadelijke stoffen in de uitlaatgassen worden daarbij omgezet in minder belastende stoffen, zoals koolstofdioxide, waterdamp en stikstof. Koolstofdioxide adem je zelf ook uit, al speelt het wel een rol bij het broeikaseffect. Stikstof zit van nature al in grote hoeveelheden in de lucht.
 

Waar zit de katalysator in je auto?

Soms zit de katalysator direct aan het uitlaatspruitstuk vast, soms verderop in de uitlaat van je auto. De plek is niet willekeurig gekozen: de werking van een katalysator is het beste als hij heet is. Hoe dichter hij bij de motor zit, hoe sneller hij op temperatuur komt.
 

Wanneer moet je een katalysator vervangen?

Op termijn zwakt de werking van je katalysator af, omdat de edelmetalen hun werk minder goed gaan doen. Dit duurt overigens wel erg lang. Merk je de onderstaande problemen op? Dan is de kans groot dat je katalysator aan vervanging toe is:

• Je motor heeft minder vermogen;
• Het motorstoringslampje brandt;
• Je hoort een rammelend geluid onder je auto;
• Je verbruikt meer brandstof dan je gewend bent;
• Je ruikt tijdens het rijden rotte eieren.
   

Wat gebeurt er als je een kapotte katalysator niet vervangt?

Rijd je door met een kapotte katalysator, dan riskeer je flinke motorschade. Je auto verbruikt daarnaast meer brandstof, je motor presteert slechter en er ontstaat een penetrante geur die doet denken aan rotte eieren. Daarnaast loop je vrijwel zeker tegen afkeur bij de APK aan. Omdat de katalysator zijn werk niet meer doet, komen er bovendien veel meer schadelijke stoffen vrij. In het ergste geval raakt hij verstopt, waardoor hij oververhit raakt. Kom je daarna bij de garage, dan ben je veel duurder uit dan eerst.
 

Hoe lang gaat een katalysator normaal gesproken mee?

Normaal gesproken gaat de katalysator van je auto zo’n tien jaar mee. We hebben het dan over ongeveer 150.000 kilometer. Dit kunnen we echter niet garanderen. Merk je problemen met je katalysator op, maak dan altijd een afspraak bij een garage, ongeacht hoe lang je die al hebt.